Συνεντευξη του συγγραφεα Δημητριου Χρ. Κουτρουμπα (Η οδοντιατρικη στον αρχαιο κοσμο)

dkoutroumpas1

Οι αρχαίοι Έλληνες ιατροί έδωσαν αρκέτες φορές τις βάσεις για την σύγχρονη Ιατρική. Στην μελέτη του κ. Δημήτριου Κουτρούμπα θα ανακαλύψουμε πως βοήθησαν στην οδοντιατρική μέσα από την λεπτομερή έρευνα.

Ο Δρ. Δημήτριος Κουτρούμπας είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στην Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή στην Ιατρική Σχολή Αθηνών με υποτροφία της International Society for the History of Pharmacy (I.S.H.P. Research Fellowship 2009)

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ

Πρόσφατα δημοσιεύσατε στο easywriter.gr την μελέτη «Η οδοντιατρική στον Αρχαίο Κόσμο». Ποιο είναι το αντικείμενο του βιβλίου σας και σε ποιους απευθύνεται κυρίως;

Το βιβλίο μελετά την οδοντιατρική θεωρία και πράξη από την εποχή που έδρασε ο Ιπποκράτης (5ος αι. π.Χ.) έως και την ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο με απώτατο όριο την συνεισφορά του Γαληνού της Περγάμου (2ο αι. μ.Χ). Η προσέγγιση πραγματοποιείται μέσα από τα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αλλά και από αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία ανακαλύφθηκαν κυρίως στην Ελλάδα και σχετίζονται με την Οδοντιατρική.
Αναμφίβολα το βιβλίο απευθύνεται στον Έλληνα οδοντίατρο και φοιτητή της οδοντιατρικής. Η γνώση της ιστορίας της Οδοντιατρικής είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη βαθιά κατανόησή της και έρευνα πάνω σ’ αυτή. Μόνο μέσα από τη γνώση του παρελθόντος γίνεται απόλυτα κατανοητό το παρόν.
Επίσης, επειδή η ιστορία της οδοντιατρικής, ως τμήμα της ιστορίας της ιατρικής, αποτελεί σημαντικό παράγοντα και συμπλήρωμα της ιστορίας του πολιτισμού και μάλιστα ένα από τα ωραιότερα κεφάλαια, αναντίρρητα αφορά και το υπόλοιπο καλλιεργημένο κοινό που ενδιαφέρεται για οδοντιατρικά και ιατρικά θέματα.

Τι είναι αυτό που σας έκανε να ξεκινήσετε τη συγγραφή του βιβλίου σας; Πώς συλλάβατε την ιδέα και τι σας ενέπνευσε περισσότερο;

Η αφετηρία εντοπίζεται στην περίοδο εκπόνησης της διδακτορικής μου διατριβής στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Κατά τη διερεύνηση του θεωρητικού μοντέλου της δράσης των απλών φαρμάκων στον ανθρώπινο οργανισμό σύμφωνα με τις αρχές της Γαληνικής Φαρμακολογίας εντόπισα έναν μοναδικό θησαυρό: μια εξαιρετικά μεγάλη συλλογή φαρμακευτικών συνταγών για την αντιμετώπιση οδοντικών και στοματολογικών παθήσεων. Σε αυτές τις συνταγές, εκτός από την ταξινόμηση τους ανάλογα με το είδος της πάθησης που καλούνταν να αντιμετωπίσουν, υπήρχαν και σημαντικές πληροφορίες γύρω από τις αντιλήψεις για τον οδοντικό πόνο, την ανατομία της στοματικής κοιλότητας κ.α. Ανατρέχοντας στη διεθνή βιβλιογραφία διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε καμία μελέτη, η οποία να εξετάζει την αρχαία ελληνική οδοντιατρική. Έτσι, λοιπόν, αποφάσισα να επεκτείνω τα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα και στο γνωστικό αντικείμενο της οδοντιατρικής. Πηγή έμπνευσής μου ήταν το μεγαλείο της αρχαίας ελληνικής ιατρικής στη συγκρότηση της δυτικής οδοντιατρικής παράδοσης. Εντοπίζονται περίπου 26 ιατρικές προσωπικότητες από τον 5ο π.Χ. έως και τον 2ο αι. μ.Χ. οι οποίες είχαν ασχοληθεί μεταξύ άλλων και με οδοντιατρικά θέματα τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Αυτή η ανακάλυψη κέντρισε το ενδιαφέρον μου και με οδήγησε ένα βήμα παραπέρα: να εξετάσω την οδοντιατρική ως αυτόνομο κλάδο της ιατρικής, αλλά και να αναζητήσω και αποδείξεις για την άσκησή της.

Θα θέλατε να τονίσετε κάποια ιδιαίτερα μηνύματα μέσα από το βιβλίο σας;

Η αρχαία ελληνική ιατρική γραμματεία έχει τεράστιο επιστημονικό ενδιαφέρον και παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη. Για παράδειγμα μέχρι σήμερα ήταν άγνωστη η προσφορά των αρχαίων ελλήνων στη συγκρότηση της δυτικής οδοντιατρικής παράδοσης. Ωστόσο δεν μπορούμε να μιλάμε για τη μεγαλοσύνη του Ιπποκράτη και να μην έχουμε μελετήσει ούτε μια σελίδα από τα έργα του. Οφείλουμε να αναδείξουμε τους άγνωστους μέχρι σήμερα αρχαίους συγγραφείς οι οποίοι μόχθησαν για την πρόοδο και την ανάπτυξη της οδοντιατρικής επιστήμης αλλά και να αποκαταστήσουμε – στο μέτρο που είναι δυνατό – την ιστορική αλήθεια η οποία πολλές φορές παραχαράσσεται από ημιμαθείς ειδήμονες που αυταπατώνται και απατούν.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου σας;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η μελέτη του συνόλου της αρχαίας ελληνικής γραμματείας για τον εντοπισμό εκείνων των κειμένων και χωρίων τα οποία παρουσιάζουν οδοντοστοματολογικό ενδιαφέρον. Η έρευνα κατευθύνθηκε, με κάθε δυνατή λεπτομέρεια, σε όλες τις εκδεδομένες πηγές και επίσης σε όσες ανέκδοτες μπόρεσα να εντοπίσω ώστε να ανασυντεθεί όσο το δυνατόν πληρέστερα οδοντιατρική θεωρία και πράξη. Ήταν μια εργώδης, επίμονη και απαιτητική διαδικασία η οποία απαιτούσε πληθώρα δεξιοτήτων και εφοδίων τόσο από τα γνωστικά αντικείμενα της φιλολογίας όσο και από την ιατρική και οδοντιατρική.

Πόσο σημαντική ήταν η συμβολή των αρχαίων Ελλήνων ιατρών στην σύγχρονη ιατρική;

Οι αρχαίοι Έλληνες ιατροί ήταν ταυτόχρονα απαράμιλλοι στοχαστές και οξυδερκείς κλινικοί οι οποίοι προσπάθησαν να αποβάλλουν κάθε μεταφυσικό στοιχείο ως αίτιο εκδήλωσης και ίασης μιας νόσου. Έθεσαν τα θεμέλια για τη διαμόρφωση των περισσότερων από τους σύγχρονους επιστημονικούς κλάδους της Ιατρικής στα πλαίσια του ορθολογισμού και της κλινικής παρατήρησης. Τρανταχτό παράδειγμα η διεθνής ιατρική ορολογία η οποία αποτελεί δάνειο από την αρχαία ελληνική ιατρική.

Θα μας αναφέρετε 2-3 πολύ αγαπημένα σας βιβλία, ελληνικά ή ξένα, και τους λόγους που σας έκαναν να τα αγαπήσετε;

Πολύ δύσκολη ερώτηση. Θα αποφύγω να αναφερθώ σε έργα που σχετίζονται άμεσα με τα επιστημονικά ενδιαφέροντά μου. Στο άκουσμα της ερώτησης, θα έλεγα αυθόρμητα: τα Έπη του Ομήρου, η Πολιτεία του Πλάτωνα και Ο Κόσμος ως Βούληση και ως Παράσταση του Σοπενχάουερ. Είναι έργα τα οποία με έχουν επηρεάσει βαθιά.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας; Ετοιμάζετε κάποιο καινούριο βιβλίο αυτή την εποχή;

Σίγουρα να εκδώσω το διδακτορικό μου. Αναπόφευκτα η ενασχόληση μου με τα οδοντιατρικά με ανάγκασε να αναβάλω για λίγο τη μεγάλη μου αγάπη για την αρχαία ελληνική φαρμακολογία. Κι αμέσως μετά θα συνεχίσω με θέματα από τη νεότερη ιστορία και ειδικά με το Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα γι’ αυτή τη συνέντευξη και να σας ευχηθούμε καλή επιτυχία και παραγωγική συνέχεια στο συγγραφικό σας έργο. Κλείνοντας θα θέλαμε ο τελευταίος λόγος να είναι δικός σας…

Είναι γοητευτική η μελέτη των αρχαίων ελλήνων συγγραφέων και ειδικά όσων σχετίζονται με την επιστήμη. Ωστόσο δεν μπορεί ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός να αποτελεί μονίμως το δεκανίκι του νεοέλληνα. Ο Ιπποκράτης δεν θεράπευσε όλες τις ασθένειες όπως διατυπώνεται σε αμέτρητες εξωπραγματικές καταχωρήσεις στο διαδίκτυο που στερούνται παντελώς τεκμηρίωσης. Δεν αρκεί να είμαστε υπερήφανοι για την προσφορά των προγόνων μας, αλλά πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για αυτά που θα παραδώσουμε στους απογόνους μας. Και αν δεν είμαστε σε θέση να δημιουργήσουμε αντίστοιχα έργα, τουλάχιστον ας μελετάμε σωστά ότι μας παραδόθηκε. Ίσως τότε καταφέρουμε να ξεφύγουμε από την πολύπλευρη κρίση, η οποία ταλανίζει τον τόπο μας.
Σας ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία σας!

 

Κατεβαστε το βιβλιο: εδω

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *