Συνεντευξη της συγγραφεως Δαφνης Τζαμαλη (Υακινθου) (Νο.3)

Συνεντευξη της συγγραφεως Δάφνης Τζαμαλή (Υακίνθου)

“Ολοι πρεπει να προταξουμε τις αξιες μας και να σταθουμε με την αξιοπρεπεια και την εντιμοτητα που ταιριαζει στις περιστασεις. Να μην βλεπουμε μονο το ατομικα ωφελιμο, γιατι αυτο – μην εχετε αμφιβολια – ειναι δεμενο με το συλλογικο καλο.”

Η Δάφνη Τζαμαλή «Υακίνθου» γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981. Από πολύ μικρή διέθετε μια ζωηρή φαντασία και αγαπούσε να πλάθει συναρπαστικές ιστορίες. Σε ηλικία δεκατριών ετών γράφει το πρώτο της βιβλίο, διδάσκεται μόνη της το σχέδιο, ενώ παράλληλα ξεκινάει μαθήματα φωνητικής, για να ασχοληθεί με την άλλη της μεγάλη αγάπη, το κλασικό τραγούδι. Στα εικοσιπέντε, ώριμη πια, γράφει και εικονογραφεί το πρώτο της μεγάλο παιδικό μυθιστόρημα και αφοσιώνεται σταθερά στη συγγραφή. Για πρώτη φορά το 2012 εκδίδει με τις εκδόσεις Οσελότος το βιβλίο της «Αστροζαχαρένια ιστορία», που κυκλοφορεί σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία και πρόσφατα προτάθηκε για κρατικό βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού. Το 2013 ακολουθεί το δεύτερο βιβλίο της, «Το Μάθημα του Μουρμούρα», εικονογραφημένο κι αυτό από την ίδια. Η Δάφνη Τζαμαλή «Υακίνθου» είναι μέλος του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (greekibby). Σήμερα μοιράζει τον χρόνο της σε όλες τις διαφορετικές καλλιτεχνικές της δραστηριότητες και στα αγαπημένα της ζώα. Εξακολουθεί να μένει στην Αθήνα.

 

Έχετε εκδώσει ήδη στο easywriter.gr δέκα αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους βιβλία. Υπάρχει κάποιο κοινό χαρακτηριστικό σ’ αυτά; Και, αν ναι, ποιό;

Νομίζω πως το βασικότερο κοινό χαρακτηριστικό που συναντάται στα βιβλία μου είναι η οπτική των ηρώων που ζωντανεύουν μέσα απ’ αυτές τις ιστορίες. Όλοι βρίσκονται σε μια αναζήτηση ζωής. Η αναζήτηση αυτή παίρνει πολλές μορφές. Άλλος θέλει να βρει την αλήθεια, άλλος την αγάπη, άλλος την ολοκλήρωση, αλλά όλοι είναι ανήσυχα πνεύματα που δεν ησυχάζουν μέχρι να γεμίσει αυτό το κενό που τους σπρώχνει στην αναζήτησή τους. Όπως έχω αναφέρει σε προηγούμενη συνέντευξη, η ουσιαστικότερη αναζήτηση είναι αυτή της ευτυχίας που όλοι, μέσα κι έξω από τον παραμυθένιο κόσμο, λαχταράμε.

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα τελευταία σας βιβλία; Υπάρχει ανάμεσά τους κάποιο που ξεχωρίζετε και για ποιό λόγο;

Όλα τα βιβλία μου είναι ξεχωριστά για μένα για διαφορετικούς λόγους. Όπως ξέρετε κάποια από αυτά είναι γραμμένα σε στίχους, γιατί νομίζω ότι αυτό τα κάνει πιο εύληπτα και ευχάριστα για τις μικρότερες ηλικίες.

«Ο μοναχικός χρυσόκυκνος» είναι ένα ευαίσθητο βιβλίο για τη μοναδικότητα με αρκετά ευχάριστη εικονογράφηση και παιχνίδια για τους μικρούς αναγνώστες. Νομίζω ότι η σημασία του δικαιώματος να είναι κανείς μοναδικός έχει στην εποχή μας παρερμηνευτεί και εκπέσει σε μια κακώς εννοούμενη διαφορετικότητα χωρίς αξία. Το βιβλίο αυτό μιλάει γι’ αυτά τα χαρακτηριστικά που μας κάνουν μοναδικούς και ανεκτίμητους και όχι απλά διαφορετικούς, αφού μπορεί κανείς να ξεχωρίζει και με αρνητικό τρόπο. Ίσως όμως γι’ αυτό να μιλήσουμε με κάποια άλλη ευκαιρία.

«Το πεύκο και η φωτιά» μιλάει για την επικίνδυνη έλξη που πολλές φορές από αντίδραση νιώθει κανείς για πράγματα επικίνδυνα και βλαβερά γι’ αυτόν τον ίδιο, αλλά επίσης – κι αυτό είναι σημαντικό – για τη δύναμη που έχει αυτός ο υπέροχος θεραπευτής, ο χρόνος, να γιατρεύει και να σβήνει τα λάθη μας. Αν και αυτό δεν είναι ποτέ κραυγαλέα επέμβαση, αλλά πάντα μια σταδιακή κοπιώδης διαδικασία.

Τα τελευταία χρόνια η πραγματικότητα παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες για μια μεγάλη μερίδα του ελληνικού πληθυσμού. Ως συγγραφέας νιώθετε ότι η κατάσταση αυτή σας επηρεάζει; Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η στάση των δημιουργικών ανθρώπων στις δυσκολίες που περνάμε όλοι.

Νομίζω ότι το να ζεις στον ιδανικό κόσμο της δημιουργίας και να κλείνεις την πραγματικότητα απ’ έξω δεν μπορεί να είναι η λύση για κανέναν πνευματικό άνθρωπο. Ο δημιουργός, ακόμα και όταν δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός, έχει ευθύνη με το έργο του να μην ευχαριστεί μόνο τον εαυτό του, αλλά, από κάθε μετερίζι, να περνάει και μηνύματα που να μας αφορούν όλους. Ένα τέτοιο μήνυμα στη δική μου δουλειά δεν μπορεί να είναι κραυγαλέο, αφού απευθύνομαι σε παιδιά, αλλά ούτε και τόσο διακριτικό που να μη γίνεται αντιληπτό από τους αποδέκτες του. Προσπαθώ να βρω την ισορροπία ανάμεσα σ’ ένα ουσιαστικό μήνυμα, στην αισθητική ενός παραμυθιού αλλά και στη λογοτεχνική και την καλλιτεχνική αξία που πρέπει να έχει κάθε έργο που προέρχεται από τον άνθρωπο και απευθύνεται στον άνθρωπο.

Οι στιγμές που περνάμε είναι ιστορικές και νομίζω ότι δε χρειάζεται να είναι κανείς ιδιαίτερα έξυπνος για να το καταλάβει. Δεν είμαι σε θέση να καθορίσω τις επιλογές κανενός άλλου, μόνο τις δικές μου, αλλά νομίζω ότι όλοι πρέπει να προτάξουμε τις αξίες μας και να σταθούμε με την αξιοπρέπεια και την εντιμότητα που ταιριάζει στις περιστάσεις. Να μην βλέπουμε μόνο το ατομικά ωφέλιμο, γιατί αυτό – μην έχετε αμφιβολία – είναι δεμένο με το συλλογικό καλό.

Τι εφόδια νομίζετε ότι πρέπει να διαθέτει κανείς, όταν ξεκινάει να γράψει παραμύθια για παιδιά;

Νομίζω ότι πρέπει πρώτα και κύρια να έχει ένα «σκανδαλιάρικο» εσωτερικό αυτί, που να του επιτρέπει να αφουγκράζεται το παιδί μέσα του, γιατί η γνώμη του είναι η μόνη που μπορεί να μας καθοδηγήσει σωστά. Καλλιεργημένη, ώριμη αισθητική, ώστε να μπορεί να εκτιμήσει το αληθινά ωραίο και να το υπηρετήσει ακόμα και σ’ αυτό το λογοτεχνικό είδος που, κακώς, θεωρείται υποδεέστερο άλλων. Στην πραγματικότητα το είδος αυτό είναι το σημαντικότερο, αφού σ’ αυτές τις παραστάσεις και τα αναγνώσματα που προσλαμβάνουμε ως παιδιά χτίζεται ολόκληρη η προσωπικότητα μας και χαράσσεται ο δρόμος που βαδίζουμε στην ωριμότητα μας. Αν όμως δεν έχουμε αποφασίσει τι είναι ωραίο και τι δεν είναι, θα δυσκολευτούμε να γράψουμε όμορφα παραμύθια.

Νομίζω ακόμα ότι ο συγγραφέας πρέπει να έχει ανεξάντλητη, ανιδιότελη αγάπη για τους μικρούς αναγνώστες, γιατί μόνο αυτή θα τον κρατήσει στον δρόμο του, όταν παρουσιαστούν οι δυσκολίες, και το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξουν τέτοιες δυσκολίες. Να έχει τη γνώση πως παραμύθια μπορεί να κρύβονται πίσω από τα πιο καθημερινά αλλά και τα πιο ασυνήθιστα πράγματα. Να έχει υπομονή και πάνω απ’όλα, το τονίζω ιδιαίτερα, να μην το βάζει κάτω. Αν πιστεύει ότι αυτό που έχει να πει έχει αξία, να επιμείνει μέχρι τέλους.

Εκτός από συγγραφέας είστε και εικονογράφος των βιβλίων σας. Ποιός είναι ο στόχος σας όταν εικονογραφείτε ένα βιβλίο;

Προσπαθώ η εικονογράφησή μου να έχει προσωπικότητα, οι εκφράσεις των πρωταγωνιστών να είναι ζωντανές και να εκφράζουν το συναίσθημα που νιώθει ο συγκεκριμένος ήρωας στην κάθε εικόνα. Θέλω επίσης οι εικόνες να είναι δυνατές. Να αποτυπώνονται στη μνήμη, χωρίς όμως να ξεφεύγουν από το πνεύμα του βιβλίου. Όταν θέλω να φτιάξω μια εικόνα, τη συλλαμβάνω πρώτα στο μυαλό μου σαν σκηνοθέτης. Προσπαθώ να βρω την κατάλληλη γωνία από την οποία θα παρουσιαστούν οι χαρακτήρες, τις εκφράσεις τους, τα ρούχα τους ώς την τελευταία λεπτομέρεια και, όταν έχω συλλάβει αυτό που θέλω να κάνω, προσπαθώ να το αποτυπώσω στην οθόνη. Όσες φορές βιάστηκα και δεν ακολούθησα αυτή την μέθοδο, αλλά επιχείρησα να αυτοσχεδιάσω από βιασύνη, το αποτέλεσμα δεν με ικανοποίησε. Ο αυτοσχεδιασμός έχει θέση στη ζωγραφική, αλλά μόνο όταν η αρχική μας σύλληψη δεν είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί ακριβώς όπως την οραματιστήκαμε και ο ρόλος του πρέπει να είναι πάντα βοηθητικός. Ο στόχος μου με δυο λόγια είναι να χαρίσω στον αναγνώστη όμορφες, δυνατές εικόνες που θα κάνουν την ιστορία να ζωντανέψει στο μυαλό και την ψυχή του.

Πώς θα περιγράφατε τη σχέση σας με τους αναγνώστες των παραμυθιών σας;

Νομίζω ότι το κοντινότερο παράδειγμα στις ανθρώπινες σχέσεις που βλέπουμε καθημερινά είναι η σχέση που αρχικά αναπτύσσει το παιδί με τον γονιό του. Ο γονιός, που έχει ζήσει τον κόσμο πριν από το παιδί, καλείται να το ξεναγήσει και να του δείξει τα θαύματα αλλά και τους κινδύνους που γεμίζουν τον κόσμο στον οποίο το φέρνει. Το ίδιο κάνει και ο συγγραφέας: ξεναγεί τον αναγνώστη σ’ έναν κόσμο που δημιουργεί ο ίδιος. Συνοδοιπόρος του αναγνώστη είναι ο ήρωας του παραμυθιού που σε πολλές περιπτώσεις γίνεται το άλλο εγώ του.

Στο παραμύθι τα θαύματα είναι συνήθως πολλά, αλλά το ίδιο και οι κίνδυνοι. Με τη διαφορά ότι εσύ πρέπει να έχεις προβλέψει τρόπους ο αναγνώστης να μην πληγωθεί από τον κόσμο που δημιούργησες, αλλά μέσα από την πάλη του να βγει δυνατός και με καθαρότερη οπτική στη δική του ζωή πλέον. Νομίζω ότι είναι ένα άγγιγμα ψυχών και μέσα σ’ αυτή τη σχέση δεν χωράνε μικρότητες και ταπεινά συναισθήματα. Όλοι και όλα πρέπει να βγαίνουν εξυψωμένα απ’ αυτή την επαφή συγγραφέα -αναγνώστη.

Κλείνοντας θα θέλαμε ο τελευταίος λόγος να είναι δικός σας.

Θα ήθελα να ευχηθώ να φανεί γρήγορα ο δρόμος που θα βγάλει τη χώρα από τα αδιέξοδα της, για να μπορούν οι άνθρωποι που θέλουν να δημιουργήσουν σε κάθε τομέα να έχουν μέλλον. Σας ευχαριστώ και πάλι για την ευκαιρία αυτή και εύχομαι και σ’ εσάς να βρείτε κάθε καλό στην αξιόλογη προσπάθεια να διατηρήσετε ζωντανή την τόσο πολύτιμη όαση του easywriter που δίνει στους διψασμένους της διαδικτυακής ερήμου μια διέξοδο για τη δημιουργικότητα τους κι ένα μέσο να επικοινωνήσουν με αναγνώστες που θέλουν και μπορούν να τους καταλάβουν.

 

Κατεβαστε δωρεαν τα βιβλια της Δαφνης Τζαμαλη (Υακινθου): εδω

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *